Η μυστική Κρύπτη των Μακεδονομάχων στην οδό Μητροπόλεως

«Το ελληνικό προξενείο Θεσσαλονίκης εφοδιάζει με όπλα τους κατοίκους διαφόρων περιοχών, όπως της Γευγελής, καθώς εντείνονται οι φήμες για το διορισμό Βουλγάρων επισκόπων. Μέχρι τη διανομή τους, τα όπλα αποθηκεύονται σε μυστική κρύπτη, η οποία βρίσκεται κάτω από τον παρακείμενο ναό του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά και συνδέεται με το Προξενείο».

Επιμέλεια: Θάνος Χερχελετζής

ΠροηγούμενοΠιθανότητα τοπικών βροχών σήμερα στη Θεσσαλονίκη – Η πρόγνωση του καιρούΕπόμενο Στη Νότια Πύλη της ΔΕΘ τα δωρεάν rapid test σήμερα στη Θεσσαλονίκη

Με αυτή την αναφορά στον πρώτο τόμο των εκδόσεων Αλέξανδρος «Ο Μακεδονικός Αγών» του Χρήστου Νεράντζη αποτυπώνεται η ιστορική σημασία της κρύπτης του Μακεδονικού Αγώνα για την απελευθέρωση περιοχών της Μακεδονίας από τον τουρκικό ζυγό. Την είσοδο της κρύπτης, βρίσκεται επί της οδού Μητροπόλεως, παράπλευρα του μητροπολιτικού ναού του Γρηγορίου του Παλαμά στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, οι περισσότεροι από εμάς σίγουρα την έχουμε δει, ενδεχομένως όμως να μην γνωρίζουμε την ιστορία που κρύβει…

Στο βιβλίο του πατρός Γρηγορίου Σερενίδη για την Κρύπτη, αναφέρεται πως θα μπορούσε κάλλιστα να ονομασθεί ως «κολυμβήθρα» της ελευθερίας της Μακεδονίας, καθώς διαδραμάτισε σπουδαιότατο εθνικο-θρησκευτικό ρόλο για την κατάκτηση της ελευθερίας των Μακεδόνων.

Η ανακάλυψη της Κρύπτης

Η Κρύπτη ανακαλύφθηκε τυχαία τον Μάρτιο του 1979 κατά την διάρκεια εργασιών που γινόταν στον μητροπολιτικό ναό της Θεσσαλονίκης για την αποκατάσταση των ζημιών που προκλήθηκαν από τον σεισμό του 1978.

Ειδικότερα, η Κρύπτη, που βρίσκεται σε βάθος 3,5 μέτρων κάτω από την οροφή του Ιερού Βήματος του ναού, ανακαλύφθηκε όταν ένας εργάτης ξήλωνε μαρμάρινες πλάκες. Αμέσως ειδοποιήθηκαν ο προϊστάμενος του ναού και ο τότε μητροπολίτης, Παντελεήμων. Παράλληλα ενημερώθηκαν για το περιστατικό και κλήθηκαν στο σημείο στελέχη της κυβέρνησης και μέλη του Πανελλήνιου Συλλόγου Μακεδονομάχων «Παύλος Μελάς». Η συγκίνηση όλων ήταν μεγάλη και άμεσα ξεκίνησαν εργασίες για την αποκατάσταση και τη συντήρηση της Κρύπτης.

Ο πατέρας Γρηγόριος Σερενίδης στο βιβλίο του αναφέρει πως η Κρύπτη ήταν γνωστή μόνο στους μυημένους, σε αυτούς που κρατούσαν μυστικά τον όρκο του Μακεδονικού Αγώνα. Ο νεωκόρος οδηγούσε τους Μακεδονομάχους από την είσοδο του Ιερού Βήματος στην καταπακτή, οι οποίοι κατέβαιναν με κρεμαστή σκάλα.

Στην Κρύπτη δεν υπήρχε καν φεγγίτης. Παρόλα αυτά ο χώρος είχε εξαιρετικό εξαερισμό και επέτρεπε στους Μακεδονομάχους να παραμένουν και να συνεδριάζουν εκεί επί πολλές ώρες. Αυτοί που κατασκεύασαν την Κρύπτη είχαν επινοήσει ένα πρωτότυπο σύστημα εσωτερικού εξαερισμού. Είχαν «χωνέψει» στα εσωτερικά τοιχώματα πήλινους αγωγούς που έπαιρναν οξυγόνο από τις υγρές επιφάνειες και το κυκλοφορούσαν μες την Κρύπτη. Οι τεχνίτες που ανέλαβαν την αποκατάσταση της Κρύπτης διαπίστωσαν με έκπληξη πως δεν είχε υγρασία και δεν μύριζε σαν κλειστός υπόγειος χώρος.

Η κατασκευή της Κρύπτης

Όταν ολοκληρώθηκαν οι εργασίες αποκατάστασης και η Κρύπτη παραδόθηκε στους πολίτες, ο τότε πρόεδρος των Μακεδονομάχων, Αργύριος Αντωνίου, αποκάλυψε πως κατασκευάστηκε.

Είπε πως στο προαύλιο του ναού υπήρχαν πολλά παρτέρια με λουλούδια και διάφορα κιόσκια σκέπαζαν το προαύλιο με κληματαριές. Όλη αυτή η βλάστηση επέτρεπε στους εργάτες να σκάβουν τα θεμέλια του ιερού ναού από την πλευρά του Ιερού Βήματος που συνόρευε με τον κήπο του μητροπολιτικού μεγάρου. Έσκαψαν τα σπλάχνα του Ιερού Βήματος και μετέφεραν με κουβάδες το χώμα στα παρτέρια των λουλουδιών.

Πρόσθεσε πως το έργο των εργατών ήταν επικίνδυνο, καθώς κοντά στην μητρόπολη βρισκόταν το τουρκικό αστυνομικό τμήμα και οι Τούρκοι αρκετές φορές έμπαιναν στον αυλόγυρο του ναού.

Παρόλα αυτά οι εργασίες έγιναν με απόλυτη μυστικότητα και το έργο ολοκληρώθηκε και παραδόθηκε στους Μακεδονομάχους. Μέσα στην Κρύπτη λήφθηκαν σημαντικές αποφάσεις που καθόρισαν την τύχη της Μακεδονίας και της Ελλάδας γενικότερα.

Οι μυστικές σήραγγες

Από την Κρύπτη ξεκινούσαν και δύο μυστικές υπόγειες σήραγγες που οδηγούσαν η μία στο ελληνικό προξενείο, που στεγαζόταν στο κτίριο όπου σήμερα στεγάζεται το Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα και η άλλη στο παλαιό μητροπολιτικό μέγαρο που πλέον δεν υπάρχει.

Αφήστε μια απάντηση